قالَ علی (ع): لا عَمَلَ کَالتَّحقیقِ.

امام علی علیه السّلام فرمودند: هیچ کرداری مانند پژوهش نیست.

پژوهش زیربنای توسعه دانایی محور و اساسی ترین شاخص پیشرفت در هر جامعه است.

نقش پژوهش در راستای توسعه پایدار چنان برجسته و انکارناپذیر است که می توان آن را بدون تردید نیروی محرک توسعه در همه حوزه ها اعم از فرهنگ، اقتصاد و سیاست دانست.

به منظور گسترش فرهنگ پژوهش در کشور روز 25 آذرماه "روز پژوهش" و چهارمین هفته آذرماه از طرف شورای فرهنگ عمومی به نام "هفته ملی پژوهش و فناوری" نام نهاده شده است.

 در این راستا دانشگاه تهران از سال 1370 به منظور تجلیل و قدردانی از پژوهشگران برتر و در راستای فرهنگ سازی پژوهش کیفیت محور و اثر بخش در جهت ارتقاء نقش و جایگاه ملی و بین المللی دانشگاه تهران و تولید دانش حکمت بنیان و ظهور و بروز دانشگاه در زمره دانشگاه های نسل سوم، هر ساله اقدام به برگزاری مراسم جشنواره پژوهش و فناوری  و تقدیر از منتخبین جشنواره به شرح ذیل می نماید:

1. پژوهشگر پیشکسوت نمونه
2. پژوهشگران برجسته
3. پژوهشگران نمونه
4. پژوهشگران جوان نمونه
5. طرح  پژوهشی برجسته
6. طرح های پژوهشی بنیادی نمونه
7. طرح های کاربردی منتخب
8. دستاورد پژوهشی ویژه
9. ایده های برتر
10. کتابخانه و آزمایشگاه نمونه
11. شرکت های فناور برتر
12. دانشجویان پژوهشگر نمونه
13. رساله ها/ پایان نامه های تحصیلی نمونه

فرآیند انتخاب برگزیدگان :
معاونت پژوهشی هر یک از پردیس‌ها/ دانشکده‌های مستقل/ واحدهای پژوهشی مستقل بر اساس فراخوان اداره کل برنامه ریزی و نظارت پژوهشی پس از طرح و بررسی مدارک بر اساس فراخوان ارسالی از معاونت پژوهشی دانشگاه، با رعایت ضوابط مندرج در آیین نامه های جشنواره، موارد انتخاب شده را همراه با فرم تکمیل شده وکلیه مدارک و مستندات، و صورت جلسه شورای پژوهشی پردیس/ دانشکده مستقل/ واحد پژوهشی مستقل مربوط و نیز سایر مدارک اشاره شده در دستورالعمل ارسالی، به منظور بررسی در کمیته های پژوهشی کمیسیون های تخصصی  به اداره کل برنامه‌ریزی و نظارت پژوهشی دانشگاه  معرفی ‌نمایند.

اداره کل برنامه‌ریزی و نظارت پژوهشی پس از بررسی و ارزیابی مدارک درکمیته های پژوهشی علوم پایه، فنی، کشاورزی و منابع طبیعی، دامپزشکی، علوم انسانی، علوم اجتماعی و رفتاری، هنر و معماری، از هرکمیته یک (1) نفر/ مورد را که دارای بالاترین امتیاز می باشد، برای بررسی نهایی به کمیته داوری جشنواره معرفی می‌نماید.

کمیته داوری جشنواره پژوهش و فناوری نسبت به بررسی و انتخاب نهایی برگزیدگان اقدام می نماید.